هیسترکتومی یکی از جراحی های مهم در حوزه زنان است که طی آن رحم به صورت کامل یا در برخی موارد بخشی از آن برداشته می شود. این جراحی ممکن است برای درمان بیماری هایی مانند فیبروم های بزرگ رحم، خونریزی های شدید و کنترل نشده، افتادگی رحم، اندومتریوز، دردهای شدید لگنی یا برخی سرطان های دستگاه تناسلی انجام شود. نوع عمل و میزان بافتی که برداشته می شود، به علت جراحی و شرایط جسمی بیمار بستگی دارد.
برداشتن رحم به معنای پایان امکان بارداری است، اما اگر تخمدان ها باقی بمانند، تولید هورمون های تخمدانی می تواند ادامه داشته باشد. به همین دلیل، هیسترکتومی با برداشتن تخمدان ها یکسان نیست و باید تفاوت این دو جراحی را در نظر گرفت.
عفونت های لگنی در زنان علت و بررسی روش های درمان
چرا هیسترکتومی انجام می شود؟
هیسترکتومی معمولا زمانی پیشنهاد می شود که بیماری رحم قابل کنترل با روش های ساده تر نباشد یا جراحی بتواند بهترین نتیجه درمانی را برای بیمار ایجاد کند.
فیبروم رحم
فیبروم ها توده های خوش خیم رحم هستند که در برخی بانوان باعث خونریزی شدید، درد لگنی، فشار روی مثانه یا روده و افزایش اندازه شکم می شوند. اگر فیبروم ها بزرگ یا متعدد باشند، ممکن است هیسترکتومی یکی از گزینه های درمانی باشد.
خونریزی شدید رحمی
خونریزی های شدید و مکرر که با دارو یا سایر روش های درمانی کنترل نمی شوند، در برخی بیماران می توانند زمینه انجام هیسترکتومی را ایجاد کنند.
افتادگی رحم
افتادگی رحم زمانی رخ می دهد که رحم به دلیل ضعف عضلات و بافت های نگهدارنده به سمت پایین حرکت کند. در موارد شدید و در شرایط مناسب، برداشتن رحم ممکن است بخشی از درمان جراحی باشد.
اندومتریوز
اندومتریوز می تواند باعث دردهای مزمن لگنی و مشکلات مختلف شود. در موارد شدید و مقاوم به درمان، پزشک ممکن است جراحی های تخصصی را بررسی کند.
سرطان رحم یا دهانه رحم
در برخی سرطان های رحم یا سایر قسمت های دستگاه تناسلی، هیسترکتومی می تواند بخشی از برنامه درمانی باشد. نوع جراحی در این شرایط بر اساس نوع و مرحله بیماری تعیین می شود.
انواع عمل هیسترکتومی
هیسترکتومی به روش های مختلفی انجام می شود و انتخاب روش به شرایط بیمار بستگی دارد.
هیسترکتومی کامل
در این روش رحم و دهانه رحم برداشته می شوند.
هیسترکتومی جزئی
در هیسترکتومی جزئی، بخش اصلی رحم برداشته می شود و دهانه رحم ممکن است باقی بماند.
هیسترکتومی رادیکال
این روش بیشتر در برخی سرطان های دستگاه تناسلی کاربرد دارد و علاوه بر رحم و دهانه رحم، ممکن است بافت های اطراف نیز برداشته شوند.
هیسترکتومی با تخمدان برداری متفاوت است
یکی از سوالات رایج بیماران این است که آیا در عمل برداشتن رحم، تخمدان ها نیز خارج می شوند یا خیر. پاسخ به این سوال به علت جراحی و شرایط بیمار بستگی دارد.
در بسیاری از موارد، پزشک می تواند تخمدان ها را حفظ کند. اگر تخمدان ها برداشته شوند، میزان هورمون های تخمدانی به شکل قابل توجهی کاهش پیدا می کند و در صورت انجام عمل قبل از یائسگی، علائم یائسگی ممکن است زودتر ظاهر شوند.
عمل هیسترکتومی چگونه انجام می شود؟
هیسترکتومی می تواند از طریق شکم، واژن یا به روش لاپاراسکوپی انجام شود. در روش لاپاراسکوپی، جراح با ایجاد برش های کوچک و استفاده از دوربین و ابزارهای ظریف، رحم را خارج می کند.
انتخاب روش جراحی به اندازه رحم، علت بیماری، سابقه جراحی های قبلی، وجود چسبندگی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.
جای خالی رحم بعد از هیسترکتومی کجاست؟
یکی از نگرانی های رایج بانوان این است که بعد از برداشتن رحم چه چیزی جای آن را می گیرد؟ پس از هیسترکتومی، فضای ایجاد شده در لگن خالی باقی نمی ماند. اندام ها و بافت های اطراف به تدریج خود را با شرایط جدید تطبیق می دهند.
مثانه، روده و سایر ساختارهای لگنی در اطراف محل رحم قرار دارند و فضای لگن را تشکیل می دهند. با گذشت زمان، بافت های اطراف در فضای موجود قرار می گیرند و بدن به وضعیت جدید عادت می کند.
بنابراین احساس وجود یک فضای بزرگ یا حفره خالی دائمی در شکم معمولا با وضعیت واقعی بدن پس از بهبودی مطابقت ندارد.
آیا بعد از برداشتن رحم شکم خالی می شود؟
خیر. برداشتن رحم باعث ایجاد یک حفره خالی بزرگ در شکم نمی شود. رحم تنها یکی از اندام های موجود در لگن است و پس از برداشتن آن، سایر ساختارهای لگنی همچنان در محل خود قرار دارند.
در روزها و هفته های نخست پس از عمل، تورم، التهاب، تغییر حرکات روده و کاهش فعالیت بدنی ممکن است ظاهر شکم را تغییر دهد. این تغییرات معمولا به تدریج بهتر می شوند.
علت بزرگ شدن شکم بعد از عمل هیسترکتومی چیست؟
بزرگ شدن شکم بعد از هیسترکتومی یکی از نگرانی های شایع بیماران است. این تغییر همیشه به معنای عارضه جدی نیست و می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.
نفخ و تجمع گاز
بعد از جراحی، فعالیت دستگاه گوارش ممکن است برای مدتی تغییر کند. تجمع گاز و نفخ می تواند باعث برجسته شدن شکم شود.
یبوست
کاهش تحرک، مصرف برخی داروهای مسکن و تغییر رژیم غذایی می توانند باعث یبوست شوند. یبوست نیز ممکن است شکم را متورم نشان دهد.
تورم ناشی از جراحی
بدن در پاسخ به جراحی دچار التهاب می شود. بخشی از تورم شکم در روزها و هفته های نخست می تواند ناشی از همین روند طبیعی ترمیم باشد.
کاهش فعالیت بدنی
بعد از عمل، بیمار برای مدتی فعالیت کمتری دارد. این کاهش تحرک می تواند باعث تغییر وزن یا کاهش موقت تناسب اندام شود.
تغییر وزن
هیسترکتومی به خودی خود الزاما باعث چاقی نمی شود. با این حال، تغییر سطح فعالیت، رژیم غذایی، سن، وضعیت هورمونی و یائسگی می توانند روی وزن بدن تاثیر بگذارند.
اگر تورم شکم شدید باشد، به مرور افزایش پیدا کند یا همراه با تب، درد شدید، استفراغ، خونریزی یا علائم غیرطبیعی باشد، باید سریع با پزشک تماس گرفته شود.
دوره نقاهت بعد از عمل هیسترکتومی
مدت دوره نقاهت بعد از عمل هیسترکتومی به روش جراحی، وضعیت عمومی بیمار و وجود یا عدم وجود عوارض بستگی دارد.
در جراحی های کم تهاجمی مانند لاپاراسکوپی، معمولا بازگشت به فعالیت های روزمره سریع تر است. هیسترکتومی شکمی به دلیل برش بزرگ تر می تواند به زمان بیشتری برای بهبودی نیاز داشته باشد.
بیمار باید در این مدت از فعالیت های سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کند و برنامه بازگشت به فعالیت را طبق توصیه جراح تنظیم کند.
مراقبت های بعد از هیسترکتومی
رعایت توصیه های پزشک نقش مهمی در بهبود سریع تر دارد.
استراحت کافی
در روزهای نخست باید به بدن فرصت کافی برای ترمیم داده شود. استراحت مطلق طولانی مدت نیز معمولا توصیه نمی شود و میزان تحرک باید طبق نظر پزشک افزایش پیدا کند.
راه رفتن سبک
راه رفتن آرام در حد توصیه شده می تواند به بهبود گردش خون و کاهش برخی مشکلات پس از جراحی کمک کند.
تغذیه مناسب
مصرف مایعات کافی و مواد غذایی سرشار از فیبر می تواند به کاهش یبوست کمک کند.
مراقبت از محل جراحی
محل برش باید طبق دستور پزشک مراقبت شود و در صورت مشاهده قرمزی شدید، ترشح غیرطبیعی یا باز شدن زخم، پزشک در جریان قرار گیرد.
رعایت محدودیت های جنسی
معمولا لازم است تا زمان ترمیم کافی بافت ها از رابطه جنسی و وارد کردن فشار به ناحیه تناسلی خودداری شود. زمان مناسب بازگشت به رابطه جنسی باید توسط پزشک تعیین شود.
چه زمانی بعد از هیسترکتومی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تب، درد شدید یا رو به افزایش، خونریزی غیرطبیعی، ترشح بدبو، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تورم یک طرفه پا، استفراغ مداوم یا تورم شدید شکم نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
آیا بعد از هیسترکتومی یائسگی اتفاق می افتد؟
اگر تخمدان ها در زمان جراحی حفظ شوند، هیسترکتومی به خودی خود باعث یائسگی فوری نمی شود. تخمدان ها می توانند همچنان هورمون تولید کنند، هرچند در برخی افراد عملکرد تخمدان ممکن است پس از جراحی تغییر کند.
اگر هر دو تخمدان نیز برداشته شوند، کاهش ناگهانی هورمون های تخمدانی می تواند باعث بروز یائسگی جراحی شود.
آیا بعد از هیسترکتومی امکان بارداری وجود دارد؟
خیر. پس از برداشتن رحم امکان حمل و رشد جنین در رحم وجود ندارد. بنابراین هیسترکتومی یک تصمیم مهم است و در افرادی که هنوز قصد بارداری دارند، پزشک باید پیش از عمل تمام گزینه های درمانی مناسب را بررسی کند.
عمل هیسترکتومی در اردبیل با دکتر پرستو چایچی
انتخاب جراح متخصص برای انجام عمل هیسترکتومی اهمیت زیادی دارد. بررسی علت بیماری، ارزیابی وضعیت رحم و تخمدان ها، انتخاب روش مناسب جراحی و مراقبت های پس از عمل همگی در موفقیت درمان نقش دارند.
دکتر پرستو چایچی، متخصص زنان و زایمان در اردبیل، در زمینه تشخیص و درمان بیماری های زنان و انجام جراحی های تخصصی رحم فعالیت دارد. بیمارانی که به دلیل فیبروم رحم، خونریزی های شدید، افتادگی رحم، اندومتریوز یا سایر بیماری های مرتبط، نیاز به بررسی برای عمل هیسترکتومی در اردبیل دارند، می توانند برای ارزیابی شرایط خود به ایشان مراجعه کنند.
دکتر پرستو چایچی پیش از جراحی، شرایط بیمار و علت نیاز به برداشتن رحم را بررسی می کند تا در صورت مناسب بودن عمل، روش جراحی متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود. آگاهی از نوع هیسترکتومی، احتمال حفظ تخمدان ها، دوره نقاهت، مراقبت های بعد از عمل و عوارض احتمالی، بخش مهمی از روند درمان است.
اگر به دنبال متخصص زنان و زایمان در اردبیل برای انجام عمل هیسترکتومی هستید، دریافت مشاوره و معاینه تخصصی از دکتر پرستو چایچی می تواند به شما کمک کند تا با آگاهی بیشتر درباره ضرورت جراحی، روش انجام عمل و مراقبت های بعد از آن تصمیم گیری کنید.
کلینیک تخصصی زنان و زایمان دکتر پرستو چایچی
نوبت دهی متخصص زنان و زایمان در اردبیل
مشاوره و نوبت دهی: ۰۹۱۹۷۳۶۳۵۰۰
بدون دیدگاه