افتادگی مثانه و درمان بدون جراحی یا با جراحی

افتادگی مثانه یا سیستوسل (Cystocele) یکی از مشکلات شایع کف لگن در زنان است که معمولا در اثر ضعیف شدن عضلات و بافت های نگهدارنده مثانه ایجاد می شود. در این وضعیت، مثانه به سمت دیواره جلویی واژن حرکت می کند و در موارد شدید ممکن است برجستگی آن داخل واژن یا حتی خارج از دهانه واژن احساس شود.

افتادگی مثانه می تواند پس از زایمان، افزایش سن، یائسگی، افزایش فشار داخل شکم یا برخی جراحی های لگنی ایجاد شود. شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است. بعضی زنان تنها احساس فشار یا سنگینی در لگن دارند، در حالی که برخی دیگر با بی اختیاری ادرار، تخلیه ناقص مثانه یا بیرون زدگی بافت از واژن مواجه می شوند.

تشخیص به موقع افتادگی مثانه اهمیت زیادی دارد، زیرا در مراحل اولیه ممکن است بتوان بیماری را با روش های غیرجراحی کنترل کرد و نیاز به عمل جراحی را به تعویق انداخت یا از آن جلوگیری کرد.

پیشنهاد مطالعه: افتادگی رحم پس از زایمان

افتادگی مثانه چیست؟

مثانه توسط عضلات و بافت های کف لگن و ساختارهای اطراف در جای خود نگه داشته می شود. زمانی که این بافت ها ضعیف یا کشیده شوند، مثانه می تواند به سمت واژن پایین بیاید. این وضعیت را افتادگی مثانه یا سیستوسل می نامند.

افتادگی مثانه معمولا با درجات مختلفی ایجاد می شود. در موارد خفیف، افتادگی ممکن است فقط هنگام سرفه، عطسه یا زور زدن بیشتر شود. در موارد شدیدتر، بیمار ممکن است توده یا برجستگی را در داخل واژن احساس کند.

مهم ترین علائم افتادگی مثانه

علائم به شدت افتادگی و وضعیت عضلات کف لگن بستگی دارند.

احساس فشار و سنگینی در لگن

احساس فشار در قسمت پایین شکم یا لگن یکی از علائم شایع است. بعضی زنان این احساس را در پایان روز یا پس از ایستادن طولانی بیشتر تجربه می کنند.

احساس وجود توده در واژن

در افتادگی متوسط یا شدید، ممکن است بیمار احساس کند چیزی در داخل واژن قرار دارد. گاهی نیز هنگام شستشو یا استفاده از سرویس بهداشتی، برجستگی بافتی لمس می شود.

تکرر ادرار

افتادگی مثانه می تواند عملکرد طبیعی مثانه را تحت تاثیر قرار دهد و باعث افزایش دفعات ادرار شود.

بی اختیاری ادرار

برخی زنان هنگام عطسه، سرفه، خنده، ورزش یا بلند کردن اجسام دچار نشت ادرار می شوند.

تخلیه ناقص مثانه

گاهی بیمار پس از ادرار کردن همچنان احساس می کند مثانه کاملا خالی نشده است.

مشکل در شروع ادرار

در بعضی موارد، تغییر موقعیت مثانه و مجرای ادرار می تواند روند شروع ادرار را دشوار کند.

درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی

افتادگی اندام های لگنی ممکن است در برخی زنان باعث احساس فشار یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی شود.

علت افتادگی مثانه چیست؟

عوامل مختلفی می توانند باعث ضعف عضلات و بافت های کف لگن شوند.

زایمان طبیعی

بارداری و زایمان طبیعی می توانند فشار قابل توجهی به عضلات و بافت های کف لگن وارد کنند. زایمان های متعدد یا زایمان دشوار ممکن است احتمال افتادگی اندام های لگنی را افزایش دهند.

افزایش سن و یائسگی

با افزایش سن و کاهش سطح استروژن پس از یائسگی، بافت های حمایت کننده لگن ممکن است ضعیف تر شوند.

یبوست مزمن

زور زدن مکرر هنگام دفع مدفوع فشار داخل شکم را افزایش می دهد و می تواند در طول زمان به ضعف کف لگن منجر شود.

سرفه مزمن

سرفه های طولانی مدت نیز فشار مکرر به عضلات کف لگن وارد می کنند.

اضافه وزن

وزن بالا می تواند فشار بیشتری به ساختارهای نگهدارنده اندام های لگنی وارد کند.

بلند کردن اجسام سنگین

فعالیت های مداوم و سنگین که فشار داخل شکم را افزایش می دهند، ممکن است در ایجاد یا تشدید افتادگی نقش داشته باشند.

افتادگی مثانه چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص معمولا با بررسی علائم و معاینه لگنی انجام می شود. پزشک میزان افتادگی و وضعیت بافت های واژن و کف لگن را بررسی می کند.

در صورت وجود علائم ادراری، ممکن است آزمایش ادرار، اندازه گیری باقی مانده ادرار در مثانه یا بررسی عملکرد دستگاه ادراری نیز انجام شود. در موارد خاص، آزمایش های تکمیلی برای بررسی دقیق تر شرایط بیمار مورد نیاز است.

درمان افتادگی مثانه بدون جراحی

همه موارد افتادگی مثانه به عمل جراحی نیاز ندارند. در موارد خفیف یا زمانی که علائم قابل کنترل هستند، پزشک ممکن است ابتدا روش های غیرجراحی را پیشنهاد کند.

تمرینات کگل

تمرینات کف لگن یا کگل با تقویت عضلات نگهدارنده لگن می توانند به کاهش برخی علائم کمک کنند. انجام صحیح و منظم این تمرینات اهمیت زیادی دارد و در صورت امکان بهتر است روش صحیح انجام آنها توسط متخصص یا فیزیوتراپیست آموزش داده شود.

کنترل وزن

کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن می تواند فشار وارد شده به کف لگن را کاهش دهد.

درمان یبوست

مصرف فیبر کافی، نوشیدن مایعات مناسب و اصلاح عادات دفع می تواند از زور زدن هنگام دفع جلوگیری کند.

درمان سرفه مزمن

اگر بیمار دچار سرفه مزمن باشد، شناسایی و درمان علت آن می تواند از فشار مکرر روی کف لگن جلوگیری کند.

پساری واژینال

پساری وسیله ای است که داخل واژن قرار می گیرد و به حمایت از اندام های لگنی کمک می کند. پزشک پس از معاینه می تواند مشخص کند که آیا این روش برای بیمار مناسب است یا خیر.

چه زمانی جراحی افتادگی مثانه لازم است؟

اگر افتادگی شدید باشد، علائم زندگی روزمره را مختل کنند یا درمان های غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند، ممکن است جراحی پیشنهاد شود.

همچنین در مواردی که مثانه به میزان زیادی به سمت واژن پایین آمده یا مشکلات قابل توجه ادراری ایجاد شده است، جراحی می تواند گزینه مناسبی باشد.

جراحی افتادگی مثانه چگونه انجام می شود؟

یکی از روش های رایج جراحی، ترمیم دیواره جلویی واژن است. در این روش، بافت های ضعیف و حمایت کننده بین مثانه و واژن ترمیم می شوند تا مثانه در موقعیت مناسب تری قرار گیرد.

روش جراحی بر اساس شدت افتادگی، سن بیمار، وضعیت بافت ها، سایر افتادگی های لگنی و شرایط عمومی او انتخاب می شود.

دوره نقاهت بعد از جراحی

مدت بهبودی به نوع عمل و شرایط بیمار بستگی دارد. معمولا بیمار باید برای مدتی از بلند کردن اجسام سنگین، فعالیت شدید و فشار آوردن به ناحیه لگن خودداری کند.

رعایت توصیه های پزشک، مصرف داروهای تجویز شده و مراجعه برای پیگیری پس از عمل اهمیت زیادی دارد. زمان بازگشت به فعالیت های عادی و رابطه جنسی نیز باید توسط جراح تعیین شود.

آیا افتادگی مثانه دوباره برمی گردد؟

درمان جراحی می تواند علائم و افتادگی را بهبود دهد، اما احتمال عود در برخی بیماران وجود دارد. کنترل وزن، درمان یبوست، پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین و تقویت عضلات کف لگن می تواند به حفظ نتیجه درمان کمک کند.

چه زمانی برای افتادگی مثانه به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر احساس سنگینی لگن، تکرر ادرار، بی اختیاری، تخلیه ناقص مثانه یا احساس وجود توده در واژن دارید، بهتر است برای تشخیص دقیق مراجعه کنید. همچنین مشاهده بیرون زدگی بافت از واژن، خونریزی، درد قابل توجه یا مشکل جدی در دفع ادرار نیازمند ارزیابی پزشکی است.

دکتر متخصص تشخیص و درمان افتادگی مثانه در اردبیل

برای درمان افتادگی مثانه، ابتدا باید شدت بیماری و علت ایجاد آن مشخص شود. دکتر پرستو چایچی، متخصص زنان و زایمان در اردبیل، در زمینه تشخیص و درمان بیماری های زنان و مشکلات مرتبط با کف لگن فعالیت دارد.

بانوانی که با علائمی مانند احساس فشار لگنی، بی اختیاری ادرار، تکرر ادرار، تخلیه ناقص مثانه یا احساس بیرون زدگی در واژن مواجه هستند، می توانند برای بررسی دقیق به دکتر پرستو چایچی، دکتر متخصص زنان در اردبیل مراجعه کنند.

پس از معاینه، وضعیت افتادگی و شدت علائم بررسی می شود و بر اساس شرایط بیمار، درمان مناسب انتخاب خواهد شد. در موارد خفیف ممکن است تقویت عضلات کف لگن، اصلاح سبک زندگی یا استفاده از پساری توصیه شود. در موارد شدیدتر نیز امکان بررسی گزینه های جراحی وجود دارد.

اگر به دنبال درمان افتادگی مثانه در اردبیل هستید، تشخیص زودهنگام می تواند به کنترل بهتر علائم و انتخاب درمان مناسب کمک کند. مراجعه به دکتر پرستو چایچی و انجام ارزیابی تخصصی، نخستین گام برای مشخص شدن شدت افتادگی و انتخاب بهترین روش درمانی، بدون جراحی یا با جراحی، خواهد بود.