یکی از سوالات رایج میان بانوان آیا امکان بارداری در پریودی وجود دارد؟ بسیاری تصور می کنند خونریزی قاعدگی به طور کامل مانع بارداری می شود، اما از نظر پزشکی نمی توان احتمال بارداری در این دوره را صفر دانست.
احتمال بارداری در زمان پریود معمولا کمتر از روزهای نزدیک به تخمک گذاری است، اما در برخی شرایط امکان آن وجود دارد. طول چرخه قاعدگی، زمان واقعی تخمک گذاری، مدت خونریزی و طول عمر اسپرم از عوامل مهمی هستند که احتمال بارداری را تغییر می دهند.
اسپرم می تواند چند روز در دستگاه تناسلی زنان زنده بماند. بنابراین اگر تخمک گذاری خیلی زود پس از پایان پریود اتفاق بیفتد، اسپرم باقی مانده از رابطه جنسی در روزهای پایانی خونریزی ممکن است بتواند تخمک را بارور کند.
بررسی علائم نازایی در دختران
چرخه قاعدگی چگونه محاسبه می شود؟
برای بررسی احتمال بارداری در پریودی، ابتدا باید چرخه قاعدگی را شناخت. روز اول چرخه قاعدگی، اولین روز خونریزی واقعی پریود است و چرخه تا روز قبل از شروع پریود بعدی ادامه پیدا می کند.
چرخه قاعدگی در همه زنان یکسان نیست. ممکن است چرخه یک فرد کوتاه تر یا طولانی تر باشد و زمان تخمک گذاری نیز از ماهی به ماه دیگر تغییر کند. به همین دلیل نمی توان فقط بر اساس یک تقویم ثابت، روزهای کاملا ایمن یا غیرایمن را مشخص کرد.
نقش تخمک گذاری در احتمال بارداری
بارداری زمانی اتفاق می افتد که اسپرم و تخمک در زمان مناسب با یکدیگر برخورد کنند. تخمک پس از آزاد شدن از تخمدان مدت محدودی قابلیت بارور شدن دارد، اما اسپرم می تواند چند روز در دستگاه تناسلی زنان زنده بماند.
به همین دلیل، پنجره باروری فقط به روز تخمک گذاری محدود نمی شود و چند روز پیش از تخمک گذاری نیز اهمیت دارد.
اگر زنی چرخه کوتاه داشته باشد و تخمک گذاری او زود اتفاق بیفتد، رابطه جنسی در روزهای پایانی پریود می تواند با روزهای باروری همپوشانی داشته باشد.
احتمال بارداری در روز اول پریود
روز اول پریود معمولا روزی است که خونریزی قاعدگی شروع می شود. اگر چرخه قاعدگی منظم و نسبتا طولانی باشد، احتمال بارداری ناشی از رابطه جنسی در روز اول معمولا پایین است؛ زیرا در این زمان معمولا تخمک گذاری فاصله دارد.
با این حال، احتمال بارداری به صفر نمی رسد. در زنانی که چرخه های کوتاه یا نامنظم دارند، زمان تخمک گذاری می تواند متفاوت باشد. همچنین گاهی خونریزی که تصور می شود پریود است، ممکن است خونریزی ناشی از علت دیگری باشد.
بنابراین روز اول پریود را نمی توان به عنوان یک روز کاملا مطمئن برای جلوگیری از بارداری در نظر گرفت.
احتمال بارداری در روز دوم پریود
در روز دوم پریود نیز احتمال بارداری معمولا پایین است، اما همچنان صفر نیست. اگر چرخه فرد کوتاه باشد یا تخمک گذاری زودتر از حد انتظار رخ دهد، اسپرم باقی مانده از رابطه می تواند در روزهای بعدی با تخمک مواجه شود.
شدت خونریزی نیز معیار دقیقی برای تعیین احتمال بارداری نیست. به همین دلیل، استفاده از روش پیشگیری مطمئن در صورت عدم تمایل به بارداری اهمیت دارد.
احتمال بارداری در روز سوم پریود
در روز سوم، بسیاری از زنان همچنان خونریزی دارند، اما زمان تخمک گذاری می تواند بین افراد متفاوت باشد. اگر چرخه کوتاه باشد، فاصله میان پایان پریود و تخمک گذاری کمتر خواهد بود.
برای مثال، فردی که چرخه های کوتاه دارد ممکن است نسبت به فردی با چرخه طولانی، زودتر وارد دوره باروری شود. در چنین شرایطی، رابطه جنسی در روزهای میانی یا پایانی پریود می تواند احتمال بارداری داشته باشد.
احتمال بارداری در روز چهارم پریود
روز چهارم پریود در برخی زنان نزدیک تر به پایان خونریزی است. اگر تخمک گذاری زودهنگام باشد، احتمال همپوشانی اسپرم باقی مانده با زمان باروری افزایش پیدا می کند.
البته نمی توان برای همه زنان یک درصد ثابت به عنوان احتمال بارداری در روز چهارم تعیین کرد. سن، طول چرخه، منظم یا نامنظم بودن پریود و زمان تخمک گذاری از عوامل تعیین کننده هستند.
احتمال بارداری در روز پنجم پریود
در روز پنجم، اگر خونریزی رو به پایان باشد، احتمال بارداری در زنان دارای چرخه کوتاه می تواند بیشتر از روزهای ابتدایی پریود باشد. علت اصلی این موضوع، نزدیک شدن احتمالی به زمان تخمک گذاری است.
اگر فردی چرخه کوتاه داشته باشد، ممکن است تخمک گذاری تنها چند روز پس از پایان خونریزی اتفاق بیفتد. از آنجا که اسپرم می تواند برای چند روز در دستگاه تناسلی باقی بماند، رابطه جنسی در روز پنجم در برخی شرایط می تواند به بارداری منجر شود.
احتمال بارداری در پریود به چه عواملی بستگی دارد؟
احتمال بارداری در دوران قاعدگی برای همه زنان یکسان نیست و عوامل مختلفی در آن نقش دارند.
طول چرخه قاعدگی
چرخه های کوتاه معمولا فاصله کمتری میان پریود و تخمک گذاری دارند و بنابراین احتمال همپوشانی رابطه جنسی در روزهای پایانی پریود با پنجره باروری بیشتر می شود.
منظم بودن پریود
در چرخه های نامنظم، پیش بینی زمان تخمک گذاری دشوارتر است. به همین دلیل، محاسبه روزهای باروری تنها با استفاده از تقویم قابل اعتماد نیست.
طول مدت خونریزی
هرچه مدت خونریزی طولانی تر باشد، رابطه جنسی در روزهای پایانی آن ممکن است به زمان تخمک گذاری نزدیک تر شود.
زمان تخمک گذاری
تخمک گذاری در همه زنان دقیقا در یک روز ثابت اتفاق نمی افتد و حتی در یک فرد نیز ممکن است از یک چرخه به چرخه دیگر تغییر کند.
طول عمر اسپرم
توانایی اسپرم برای زنده ماندن چند روز در دستگاه تناسلی باعث می شود رابطه جنسی پیش از تخمک گذاری نیز بتواند به بارداری منجر شود.
آیا خونریزی همیشه به معنی پریود است؟
خیر. هر خونریزی واژینال لزوما خونریزی قاعدگی نیست. لکه بینی، تغییرات هورمونی، برخی عفونت ها، مشکلات دهانه رحم و دلایل دیگر نیز می توانند باعث خونریزی شوند.
گاهی نیز خونریزی در اوایل بارداری ممکن است با پریود اشتباه گرفته شود. بنابراین اگر رابطه جنسی بدون محافظت انجام شده و سپس خونریزی غیرمعمول اتفاق افتاده است، در صورت ادامه شک به بارداری بهتر است آزمایش انجام شود.
آیا رابطه جنسی در پریودی باعث بارداری می شود؟
رابطه جنسی در دوران پریود به تنهایی باعث بارداری نمی شود، اما اگر اسپرم در دستگاه تناسلی باقی بماند و تخمک گذاری در روزهای بعد اتفاق بیفتد، امکان لقاح وجود دارد.
به همین دلیل، اگر هدف جلوگیری از بارداری است، نباید تنها به زمان پریود به عنوان روش پیشگیری اعتماد کرد.
آیا می توان با محاسبه روزهای پریود از بارداری جلوگیری کرد؟
روش های مبتنی بر محاسبه چرخه قاعدگی می توانند برای برخی افراد مورد استفاده قرار گیرند، اما در چرخه های نامنظم یا زمانی که زمان تخمک گذاری قابل پیش بینی نیست، احتمال خطا افزایش پیدا می کند.
چنانچه بارداری ناخواسته برای فرد مشکل جدی ایجاد می کند، استفاده از یک روش پیشگیری مطمئن و مناسب که توسط پزشک یا متخصص سلامت انتخاب شده باشد، اهمیت بیشتری دارد.
اگر در پریودی رابطه بدون محافظت داشته باشیم چه کنیم؟
اگر رابطه جنسی بدون محافظت انجام شده و فرد تمایلی به بارداری ندارد، بهتر است در اسرع وقت درباره پیشگیری اورژانسی با پزشک یا داروساز مشورت کند. برخی روش های پیشگیری اورژانسی هرچه زودتر استفاده شوند، اثربخشی بیشتری دارند و انتخاب روش مناسب به زمان رابطه و شرایط فرد بستگی دارد.
نباید برای پیشگیری اورژانسی از داروها به صورت خودسرانه و بدون توجه به شرایط پزشکی استفاده کرد.
چه زمانی تست بارداری انجام دهیم؟
اگر پس از رابطه جنسی بدون محافظت، پریود بعدی عقب افتاد یا علائم مشکوک ایجاد شد، انجام تست بارداری می تواند به مشخص شدن وضعیت کمک کند. تست های بارداری بر اساس تشخیص هورمون hCG انجام می شوند.
برای افزایش دقت، بهتر است تست در زمان مناسب انجام شود. اگر نتیجه منفی باشد اما پریود همچنان شروع نشود، ممکن است تکرار آزمایش یا بررسی پزشکی لازم باشد.
آیا احتمال بارداری در روز اول تا پنجم پریود یکسان است؟
خیر. نمی توان گفت احتمال بارداری در تمام روزهای پریود یکسان است. به طور کلی، در چرخه های منظم و معمول، احتمال بارداری در روزهای ابتدایی پریود پایین تر است، اما با نزدیک شدن به پایان خونریزی، در افرادی که چرخه کوتاه دارند ممکن است احتمال افزایش پیدا کند.
با این حال، ارائه یک درصد دقیق برای روزهای اول تا پنجم برای همه زنان علمی نیست، زیرا زمان تخمک گذاری و طول چرخه در افراد مختلف تفاوت دارد.
آیا در صورت داشتن پریود منظم باز هم احتمال بارداری در پریودی وجود دارد؟
بله. منظم بودن پریود به معنی ثابت بودن صددرصدی زمان تخمک گذاری نیست. حتی در زنان دارای چرخه منظم نیز ممکن است زمان تخمک گذاری کمی تغییر کند.
بنابراین اگر هدف جلوگیری از بارداری است، بهتر است روش پیشگیری مناسب در تمام روزهای چرخه مورد استفاده قرار گیرد.
امکان بارداری در پریودی وجود دارد، اما احتمال آن معمولا کمتر از روزهای نزدیک به تخمک گذاری است. روزهای اول پریود در بسیاری از زنان فاصله بیشتری با زمان تخمک گذاری دارند، اما در چرخه های کوتاه یا نامنظم، تخمک گذاری ممکن است زودتر رخ دهد. رابطه جنسی در روزهای پایانی پریود نیز به دلیل امکان زنده ماندن اسپرم تا چند روز، می تواند در شرایط خاص به بارداری منجر شود.
بنابراین نمی توان روزهای اول تا پنجم پریود را به عنوان روزهای کاملا ایمن برای جلوگیری از بارداری در نظر گرفت. طول چرخه، زمان تخمک گذاری، مدت خونریزی و شرایط هورمونی هر زن باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
نوبت دهی متخصص زنان زایمان در اردبیل
- ↩ کلینیک تخصصی زنان و زایمان دکتر پرستو چایچی
- ↩ نوبت دهی متخصص زنان و زایمان در اردبیل
- ↩ مشاوره و نوبت دهی: ۰۹۱۹۷۳۶۳۵۰۰


بدون دیدگاه